Witamy w naszym biurze

Nie czekaj zadzwoń i sprawdź co mamy przygotowane dla Twojej firmy. Wszyscy nasi pracownicy są do Twojej dyspozycji. Oferujemy: prowadzenia ksiąg handlowych, książki przychodów i rozchodów,ewidencji ryczałtu ewidencjonowanego, rozliczenia pracowników i zleceniodawców, rozliczenia z ZUS i urzędami skarbowymi

Dla rozpoczynających

Osoby właśnie planujące założenie własnej firmy, które zdecydowały sie na skorzystanie z naszych usług będą mogły skorzystać z naszej pomocy przy rejestracji działalności gospodarczej. Więcej...

Nasz adres

ul. Jana Brzechwy 87 51 - 141 Wrocław Telefon: 0-603-836-663 E-mail: info@ekonomicus.com.pl
Zobacz na mapie

Dzwoń

Masz pytania, wątpliwości, ile zapłacisz ? Nie czekaj !

Telefon: 0-603-836-663

Promocja !

Dzięki współpracy z prawnikami,tłumaczami, firmami internetowymi dla naszych klientów mamy specjalne oferty ! Sprawdź

Z premią czy bez premii

Koszt kapitału własnego przedsiębiorstwa, to według najprostszej definicji rentowność netto oczekiwana przez właściciela firmy lub inwestora. Koszt ów można również zdefiniować jako wartość utraconych korzyści, które inwestor mógłby uzyskać, angażując swoje środki w alternatywne przedsięwzięcia na rynku kapitałowym.

Oczekiwana przez właściciela rentowność kapitałów własnych wynika z możliwej do osiągnięcia przez niego rentowności z inwestycji oraz premii za ryzyko zaangażowania własnego kapitału w dane przedsięwzięcie. Jeśli mówimy o inwestycjach pozbawionych ryzyka, to są to przede wszystkim inwestycje w papiery wartościowe gwarantowane przez skarb państwa – bony skarbowe czy długoterminowe obligacje skarbu państwa. Racjonalny inwestor powinien kalkulować możliwość ulokowania własnych środków pieniężnych na podstawie tych właśnie parametrów.

W toku wieloletnich studiów, związanych z poszukiwaniem możliwości praktycznego oszacowania kosztu kapitału własnego przedsiębiorstwa, wypracowano wiele metod interpretacji tego wskaźnika. Do najważniejszych należą:

* model wyceny aktywów kapitałowych, inaczej: model równowagi rynku kapitałowego (ang. Capital Asset Pricing Model – CAPM),
* model arbitrażu cenowego (ang. Arbitrage Pricing Model – APM),
* technika składania,
* model stałego wzrostu dywidendy.

Teoretyczne podstawy

Jak w każdym rozwiązaniu teoretycznym, również w modelu wyceny aktywów kapitałowych przyjęto pewne założenia wstępne, uwzględniające zarówno ryzyko ponoszone przez inwestora, jak i spodziewaną inflację.

Model wyceny aktywów kapitałowych zbudowano na podstawie następujących założeń:

* na rynku nie występują koszty transakcyjne,
* inwestorzy nie płacą podatków od dochodów,
* na rynku panuje doskonała konkurencja,
* wyszukując inwestycje, inwestorzy kierują się jedynie oczekiwaną stopą zwrotu z własnej inwestycji,
* na rynku dozwolona jest tzw. krótka sprzedaż, czyli sprzedaż pożyczonych aktywów i reinwestowanie w ten sposób uzyskanych środków,
* inwestorzy mogą zaciągać pożyczki i udzielać ich w nieograniczonych kwotach, przy czym stopa zwrotu z takich pożyczek jest równa stopie zwrotu wolnej od ryzyka,
* wszystkie aktywa są podzielne, można kupić dowolnie małą cześć każdego z nich,
* inwestorzy podzielają jednorodne przewidywania,
* wszystkie aktywa są przedmiotem obrotu rynkowego; dowolne aktywa można bez przeszkód kupić lub sprzedać na rynku.

Prosty wzór

Po tym wstępie, który jednak jest niezbędny do wytłumaczenia i zrozumienia dalszych wywodów dotyczących kosztu kapitału własnego, przejdźmy do nieco bardziej przystępnej praktyki.

Koszt kapitału własnego przedsiębiorstwa, to oczekiwana przez właściciela firmy lub inwestora rentowność netto danego przedsięwzięcia gospodarczego albo inaczej koszt utraconych korzyści przy alternatywnym ulokowaniu własnych pieniędzy, powiększony o przeciętną rynkową premię za ryzyko.

Można również powiedzieć, że koszt kapitału własnego, to stopa zwrotu z papierów wartościowych pozbawionych ryzyka (bony skarbowe, obligacje) powiększona o premię za ryzyko inwestycji w dane przedsięwzięcie gospodarcze.

Dlatego wzór na obliczenie kosztu kapitału własnego można zaprezentować w następujący sposób:

kkw = Rf + (Rm – Rf) x beta

gdzie:
kkw – koszt kapitału własnego,
Rf – stopa zwrotu wolna od ryzyka,
Rm – rynkowa stopa zwrotu,
(Rm – Rf) – przeciętna rynkowa premia za ryzyko,
beta – wskaźnik ryzyka danego przedsięwzięcia.

Sam przedstawiony wzór nie jest specjalnie skomplikowany i obliczenie kosztu kapitału własnego powinno być dziecinnie proste. Proste, o ile znane są trzy podstawowe składowe tego wzoru:

* stopa zwrotu wolna od ryzyka,
* przeciętna rynkowa premia za ryzyko,
* współczynnik beta.

Spróbujmy zatem wyznaczyć te trzy składowe. Będzie nam do tego potrzebna odrobina podstawowej wiedzy z zakresu rynku kapitałowego oraz statystyki.

Stopa zwrotu wolna od ryzyka

W teorii, a zwłaszcza praktyce rynku kapitałowego, określenie stopy wolnej od ryzyka nie powinno nastręczać specjalnych kłopotów. Do jej ustalenia wykorzystuje się aktualną rentowność krótkoterminowych, najczęściej 13-tygodniowych, bonów skarbowych lub oprocentowanie długoterminowych obligacji emitowanych przez skarb państwa. Ponieważ skarb państwa emituje przeważnie wiele różnych obligacji z różnym terminem ich zapadania, jako wielkość naszej stopy wolnej od ryzyka najlepiej przyjąć średnią rentowność obligacji skarbowych dostępnych w tej chwili na rynku. Pozwoli to uśrednić przewidywaną rentowność obligacji oraz zoptymalizować wielkość poszukiwanej przez nas stopy wolnej od ryzyka.

Przeciętna premia za ryzyko

W przypadku tego parametru trudno jest jednoznacznie i bez pewnych przybliżeń wskazać jednoznaczne jego wartości. Ogólnie można stwierdzić, że przeciętna rynkowa premia za ryzyko, to nadwyżka rzeczywistej stopy zwrotu z inwestycji w akcje a dochodem uzyskanym z inwestycji w instrumenty wolne od ryzyka.

Stopę zwrotu z inwestycji w akcje możemy określić na podstawie analizy zmienności kursów akcji notowanych na giełdzie papierów wartościowych. Taką analizę możemy uszczegółowić, odnosząc się do stopy zwrotu z indeksu obrazującego dany segment gospodarki. O ile interesuje nas inwestycja na przykład w przedsiębiorstwo branży mięsnej, powinniśmy poszukiwanie stopy zwrotu z akcji ograniczyć do firm branży mięsnej notowanych na giełdzie. Pozwoli nam to z większym prawdopodobieństwem wyznaczyć stopę zwrotu z takiej inwestycji i uzyskać porównywalne dane finansowe.

Współczynnik beta

Podobnie jak w przypadku stopy zwrotu z inwestycji w akcje, również przy wyznaczaniu współczynnika beta konieczne jest ograniczenie naszych obliczeń do interesującego nas sektora gospodarki, w naszym przykładzie branży mięsnej.

Współczynnik beta określa, w jaki sposób kursy akcji interesującej nas branży reagują na zachowanie rynku giełdowego jako całości. Jest on zatem miernikiem ryzyka systematycznego, czyli rynkowego.

Teoria brzmi nieco groźnie, jednak wyznaczenie wskaźnika beta w praktyce nie powinno być nadmiernie kłopotliwe. Wykorzystać do tego możemy arkusz kalkulacyjny.

Załóżmy, że w kolumnie A znajdują się dane dotyczące sesyjnych zmian indeksu giełdowego WIG, natomiast w kolumnie B zmiany interesującego nas indeksu branży mięsnej. Gdy posiadamy już tak przygotowane dane, wystarczy w dowolnej komórce arkusza poza obszarem zajętym przez dane wpisać funkcję powołującą się na zakres danych:

REGLINK (A1:A150, B1:B150).

Kiedy obliczymy już wskaźnik beta, porównujący kurs interesującej nas branży do kursu indeksu giełdowego, możemy zająć się jego interpretacją. Interpretacja jest stosunkowo prosta, gdyż współczynnik przyjmuje wartości w pewnych zakresach. Zakresy te prezentujemy w ramce poniżej.

Zaprezentowana w artykule metoda będzie z pewnością pomocna w codziennym prowadzeniu biznesu, a zwłaszcza przy doborze najbardziej efektywnych inwestycji.

Szczególnie wskaźnik beta, będący jednym ze składowych wzoru na określanie kosztu kapitału własnego, może być bardzo przydatny w codziennej działalności przedsiębiorstwa. Może również służyć do pożytecznych porównań dokonań naszej firmy do osiągnięć konkurentów. Wskaźnik ów bowiem mierzy w gruncie rzeczy ryzyko wiążące się z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.

Interpretacja wartości wskaźnika beta

Parametr beta może przyjmować następujące wartości:

beta <-1 - indeks branżowy reaguje zupełnie przeciwnie niż wynikałoby to z zachowania rynku reprezentowanego przez indeks WIG. W okresach spadku indeksu WIG obserwujemy wzrost wartości indeksu branżowego i przeciwnie. Przy wskaźniku beta indeksu branżowego wynoszącym -1,5, spadek indeksu WIG o 1 proc. spowoduje wzrost wartości indeksu branżowego o 1,5 proc. 1 < BETA < 0 - branżowy reaguje przeciwnie indeks WIG, ale reakcja ta jest znacznie słabsza niż w przypadku powyższym. Dla przykładu: wzrost giełdowego 1 powoduje spadek indeksu branżowego o 0,7 proc. i odwrotnie. beta = 0 - brak jest liniowej zależności między zmiennością indeksu branżowego a zmianą indeksu WIG. 0 < BETA < 1 - WIG, w indeksu branżowego kierunek zmian naśladuje zmiany reagując tym samym kierunku. beta=1 - zmiana indeksu branżowego odzwierciedla zmiany zachodzące w indeksie WIG. beta>1 – zmiana wartości indeksu giełdowego odzwierciedla zmiany zachodzące w indeksie WIG w sposób ponadproporcjonalny. Wzrost (spadek) indeksu WIG powoduje znacznie wyraźniejszy wzrost (spadek) wartości indeksu branżowego.